Γειά σας! Καλώς ήρθατε σε ένα ακόμα Past Forward, το οποίο ευχόμουν να μην χρειαστεί να γραφτεί ποτέ, αλλά αυτή η χώρα δεν σε αφήνει να ησυχάσεις· δεν σε απογοητεύει ποτέ! Πάντα θα σου δίνει λόγους να γράψεις, όχι μόνο για να τα βγάλεις από μέσα σου, αλλά γιατί αν δεν το κάνεις θα αρχίσεις να αγγίζεις τα όρια της παράνοιας με όσα βλέπεις να γίνονται και μοιάζει για τους περισσότερους σαν να μη συμβαίνει τίποτα.
Υπάρχουν εβδομάδες που δεν μοιάζουν απλώς βαριές. Μοιάζουν σαν να κουβαλάνε πάνω τους όλη τη συσσωρευμένη κόπωση μιας κοινωνίας που έχει πάψει να εκπλήσσεται. Ανοίγεις το κινητό και δεν ψάχνεις πια την είδηση ξέρεις ότι θα είναι κακή. Το μόνο που αλλάζει είναι οι πρωταγωνιστές. Άλλο όνομα, άλλη πόλη, άλλη φωτογραφία. Το συναίσθημα όμως ίδιο. Ένα μούδιασμα που έρχεται πιο γρήγορα κάθε φορά.
Στο εργοστάσιο της Βιολάντα, το ανθρώπινο κόστος γίνεται σχεδόν αόρατο πίσω από τα μηχανήματα και τις γραμμές παραγωγής. Οι γυναίκες που επέλεξαν να δουλέψουν βραδινή βάρδια δεν το έκαναν από υποχρέωση προς κάποιο αφεντικό, αλλά για να μη στερήσουν τα παιδιά τους τις ώρες που είναι σπίτι. Κάθε τους κίνηση είχε μέσα της αγάπη και φροντίδα. Κι όμως, η καθημερινότητα έγινε θηλιά. Η έκρηξη που τις στέρησε από τη ζωή δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία ήταν η λογική συνέπεια ενός συστήματος που δεν παίρνει μέτρα για την ασφάλεια, που θεωρεί τις βάρδιες, τα ωράρια και την πίεση δεδομένα και όχι προειδοποιήσεις. Το ανθρώπινο κόστος μετράται σε ονόματα, όχι σε αριθμούς, αλλά η κοινωνία φαίνεται να ξεχνά γρήγορα.
Και την επόμενη μέρα, επτά άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους στη Ρουμανία μέσα σε ένα βανάκι που μετέφερε οπαδούς του ΠΑΟΚ. Όχι σε κάποια θεαματική καταδίωξη, ούτε σε μια ταινία· σε μια απλή εκδρομή. Ένα ταξίδι που οργανώθηκε όπως οργανώνονται χιλιάδες ταξίδια ανθρώπων που προσπαθούν να κάνουν οικονομία. Να μαζευτούν πολλοί, να μοιραστούν τα έξοδα, να χωρέσουν σε ένα όχημα για να ζήσουν την εμπειρία της ομάδας τους, να νιώσουν χαρά. Αυτή είναι η πιο ανθρώπινη διάσταση της ιστορίας. Δεν είναι “οπαδοί που ταξίδευαν” είναι άνθρωποι που μετράνε ευρώ, που κάνουν υπολογισμούς, που θέλουν να ζήσουν τη στιγμή και ξαφνικά χάνουν τα πάντα. Και ξαφνικά μετατράπηκαν σε αριθμό. Η ανικανότητα να προστατευτούν αυτά τα ταξίδια, η απουσία ουσιαστικής πρόνοιας, φέρνει κάθε φορά το ίδιο αίσθημα αδικίας και ανημπόριας.
Η βία, με κάθε της μορφή, μοιάζει να είναι ένα παλιό μοτίβο που συνεχίζει να επαναλαμβάνεται. Στα γήπεδα, στους δρόμους, σε εργασιακούς χώρους, ακόμα και στις καθημερινές συναναστροφές, το ίδιο μοτίβο επανέρχεται. Η επίθεση κουκουλοφόρων στον αγώνα της γυναικείας ομάδας ποδοσφαίρου της ΑΕΚ δεν ήταν μια απλή έκρηξη οργής ήταν η κορύφωση μιας αντοχής που έχει ξεχειλώσει. Η αθλήτρια Μαρία Καπνίση περιέγραψε στην κάμερα της ΕΡΤ πως «δεν γίνεται άλλο με την οπαδική βία» και ζήτησε παρέμβαση από την πολιτεία για να σταματήσει η βία που καταστρέφει όχι μόνο αγώνες, αλλά και ζωές. Τα λόγια της δεν είναι σύνθημα είναι κραυγή κόπωσης, έκκληση σε όλους μας να δούμε το μοτίβο, να αναγνωρίσουμε ότι το ίδιο επαναλαμβάνεται και να μην κλείνουμε τα μάτια.Και όλα αυτά μια μέρα πριν τη συμπλήρωση τεσσάρων χρόνων από τη δολοφονία του Άλκη Καμπανού. Τέσσερα χρόνια που θα έπρεπε να είναι αρκετά για να πούμε ότι κάτι μάθαμε. Κι όμως, η σύμπτωση αυτή μοιάζει σχεδόν ειρωνική. Σαν να μας θυμίζει ότι η μνήμη υπάρχει, αλλά η αλλαγή όχι.
Ολα αυτά μαζί δημιουργούν μια εικόνα που μοιάζει με κύκλο, ένας κόσμος όπου η ζωή γίνεται διαπραγματεύσιμη, όπου η ασφάλεια, η χαρά, ακόμα και η ίδια η ύπαρξη μετριέται σε κόστος και ευκαιρίες. Από το εργοστάσιο, στο βανάκι, στο γήπεδο, η ίδια έλλειψη προσοχής στην ανθρώπινη ζωή, η ίδια επανάληψη της τραγωδίας, που μας αφήνει με το ίδιο άδειο συναίσθημα, την ίδια αίσθηση ότι τίποτα δεν αλλάζει!
Το πιο βαρύ στοιχείο σε όλα αυτά δεν είναι μόνο οι ίδιες οι τραγωδίες. Είναι η αίσθηση επανάληψης. Ότι ζούμε σε έναν matrix όπου οι άνθρωποι χάνονται στη δουλειά, στον δρόμο, στο γήπεδο, και κάθε φορά αντιδρούμε με τον ίδιο τρόπο. Θλίψη, οργή, υποσχέσεις, και μετά σιωπή. Μέχρι το επόμενο περιστατικό. Σαν να έχουμε συμφιλιωθεί με την ιδέα ότι έτσι είναι τα πράγματα. Ότι πάντα θα υπάρχει μια νέα ιστορία απώλειας που θα πάρει τη θέση της προηγούμενης. Κι ίσως το πιο ανησυχητικό δεν είναι ότι συμβαίνουν τραγωδίες, γιατί οι κοινωνίες πάντα θα δοκιμάζονται. Είναι ότι αρχίζουμε να τις θεωρούμε φυσιολογικές. Να τις ενσωματώνουμε στη ρουτίνα μας. Να διαβάζουμε για ζωές που κόπηκαν και μετά να συνεχίζουμε τη μέρα μας σαν να ήταν ένα ακόμη δεδομένο. Άλλοι στη δουλειά, άλλοι στον δρόμο, όλοι χαμένοι στην ίδια χώρα που δείχνει να αντέχει τα πάντα χωρίς να αλλάζει σχεδόν τίποτα.
Κι ίσως η μεγαλύτερη ανθρώπινη ήττα δεν είναι η ίδια η τραγωδία. Είναι η συνήθεια. Είναι η στιγμή που σταματάς να πιστεύεις ότι τα πράγματα μπορούν να γίνουν αλλιώς. Όταν η ελπίδα περιορίζεται στο “να μη συμβεί σε μένα”. Μια κοινωνία όμως δεν μπορεί να σταθεί πάνω σε τόσο χαμηλές προσδοκίες. Γιατί κάθε φορά που λέμε “έτσι είναι”, στην πραγματικότητα λέμε ότι αποδεχόμαστε να χαθούν κι άλλοι. Και αυτό είναι κάτι που δεν θα έπρεπε ποτέ να γίνει κανονικό.
Να προσέχετε τους εαυτούς σας και να συνεχίσετε να ονειρεύεστε όσο και αν προσπαθούν να μας το στερήσουν! Επιλέγω να βλέπω θετικά και γι’ αυτό θα κλείσω με μια ουτοπική εικόνα που ελπίζω να γίνει πραγματικότητα για όλους τους φιλαθλους κάποια στιγμή!
